|
Armijata na Republika Makedonija e relativno mlada armija. Kako institucija, taa se sostoi od pove}e konstitutivni kategorii (vojnici, stare{ini - oficeri, podoficeri i civilni lica), koi baraat posebni kriteriumi za stepen na obrazovanie i obuka. So formiraweto na ARM celokupniot stare{inski personal (oficeri i podoficeri) be{e nasleden od porane{nata armija, so {to neminovno se nametna potrebata za vospostavuvawe sistem za obrazovanie i obuka na pripadnicite na ARM. Se ~ini deka vo po~etniot period od formiraweto na ARM pogolemo vnimanie se posveti na procesot na obrazovanie i obuka na vojnicite i oficerite, a pomalku na podoficerite.
|
|
|
|
|
|
Na 25 januari, vo Domot na ARM vo Skopje se odr`a stru~na rasprava na tema: "Kakov podoficer sakame i kako da go razvieme podoficerskiot kor vo ARM". Na raspravata prisustvuvaa pripadnicite na Rabotnata grupa koja go izraboti Konceptot za razvoj na podoficerskiot kor vo ARM, pretstavnici od Kancelarijata za bilateralna sorabotka so odbranata pri ambasadata na SAD vo Republika Makedonija, od konsultantskiot tim Buz Alen Hamilton, od NATO-sovetodavniot tim, od Sektorot za pravni i personalni raboti pri MO, na~alnicite od G-1 do G-7 pri G[ na ARM, komandanti i pretstavnici na pokrupnite komandi i edinici na ARM, kako i pretstavnici na Voenata akademija. Raspravata ja otvori ZNG[ na ARM, general-major Adil Gazafer, koj vo vovedniot zbor, me|u drugoto istakna deka diskusiite }e dadat ogromen pridones za izrabotka na finalniot Koncept za profesionalen razvoj na podoficerskiot kor vo ARM koj potoa }e bide dostaven na uvid i odobrenie do na~alnikot na G[ na ARM i do Sektorot za pravni i personalni raboti pri MO. "Veruvam, re~e generalot Gazafer deka konceptot }e se usvoi i deka vo ovaa 2005 godina }e se zapo~ne so sproveduvaweto na odredbite od Konceptot za razvoj na podoficerksiot kor na ARM". Svoe obra}awe pred prisutnite ima{e i ZNG[ na ARM, general-major Miroslav Stojanovski koj istakna: "Se nao|ame vo eden vremenski period koj treba da pretstavuva presvrtnica vo razre{uvaweto na eden od najgolemite problemi, a toa e vospostavuvawe na podoficerski kor koj treba da pretstavuva temel na novata struktura na ARM. Za da se odgovori na ovoj predizvik, potrebno e da se najdat odgovori na pove}e pra{awa. Prvoto, za mene najbitno pra{awe za koi karakteristiki, odnosno standardi e potrebno da odgovori idniot podoficer i podoficerskiot kor vo odnos na poziciite koi }e gi zazemaat vo idnata struktura na ARM, i vtoro koja }e bide idnata uloga na podoficerskiot kor vo voenata i drugite organizacii. Nie vo izminatiot period imavme seriozen pristap kon ovoj problem, no nedovolno za da pronajdeme i kone~no re{enie. Od tamu site zaedno mora da izgradime zaedni~ki stav i soglasno toa toj stav da bide obvrzitelen za site, kako za onie koi ja sfa}aat novata uloga na podoficerskiot kor vo ARM, taka i onie koi imaat poinakvo mislewe i koi }e mora da go prilagodat i prisposobat na novoizgradeniot stav. Re{avaweto na statusot na podoficerite treba da ne pribli`i kon posakuvanata cel, a toa e prifa}awe na standardi koi }e pridonesat za podobruvawe na interoperativnosta so NATO i vo ovoj segment". Podoficerski kor spored standardite na NATO Vo prodol`enie na raspravata Konceptot za razvoj na podoficerskiot kor na ARM go obrazlo`i potpolkovnikot Svetislav Makre{anski, rakovoditel na rabotnata grupa za izrabotka na Konceptot, istaknuvaj}i deka predlo`eniot koncept obezbeduva osnovni informacii za razvojot na podoficerskiot kor vo ARM. Konceptot gi objasnuva sodr`inite na sistemskoto razvivawe i vospostavuvawe na site komponenti na profesionalen razvoj na podoficerite, zaedno so potrebnata zakonska regulativa. Pove}eto navedeni elementi vo Konceptot se vo faza na predlog-re{enija i od tie pri~ini Konceptot ne pretstavuva finalen dokument. Davaj}i osnovni sogleduvawa po navedeni pra{awa od profesionalniot razvoj na podoficerite i formiraweto na podoficerskiot kor, mo`ni se promeni i adaptirawa na predlo`enite re{enija, nivno a`urirawe se do celosnoto vospostavuvawe na profesionalniot razvoj na podoficerkiot kor so site sostavni elementi. "Konceptot obrabotuva op{ti potrebi, uslovi i stavovi za potrebata od izgradba i implementacija na sistem za profesionalen razvoj na podoficerite i konkretni stavovi, kriteriumi i procesi za funkcionirawe na sistemot. Vo nego se opfateni i razraboteni liderstvoto, ulogata, dol`nostite, odgovornostite na podoficerite vo ARM, odnosot oficer - podoficer, kanalot za poddr{ka na podoficerite, obukata, sovetuvaweto i mentorstvoto, ocenuvaweto, selekcijata i razvojnata kariera na podoficerite", naglasi potpolkovnikot Makre{anski. Spomenatite oblasti i pra{awa se razraboteni vrz baza na dosega{noto iskustvo vo ARM, pozitivni i negativni i vrz osnova na pozitivnite rezultati od sorabotkata i iskustvata od sovremenite armii, so cel za postignuvawe na kompatibilnost so zemjite-~lenki na NATO vo ispolnuvaweto na standardite za ~lenstvo vo Alijansata. Vo armiite na zemjite-~lenki na Alijansata, osnovnata uloga na eden NATO-interoperativen podoficer e sproveduvawe na sekojdnevnite obvrski na vooru`enite sili vrz osnova na izdadeni naredbi od oficerskiot kor. Podoficerite se najiskusnite i najkompetentnite vojnici vo nivnite edinici, no voedno treba da se i isklu~itelni lideri. Podoficerite pretstavuvaat nose~ki stolb na ARM. Tie se glavni nositeli na individualnata obuka na vojnicite, go sproveduvaat redot i disciplinata, vr{at sovetuvawe i se gri`at za nivnite pot~ineti. Vo objasnuvaweto na predlo`eniot Koncept se vklu~ija i drugite ~lenovi na timot za izrabotka na Konceptot, postariot vodnik Leonid Jan~ev od deklariranata edinica na SIBRIG-brigadata koj go obrazlo`i noviot predlog za izgledot na ~inovite za podoficerite, a Konceptot go obrazlo`i i postariot vodnik Aleksandar Angelovski. Svoe u~estvo vo raspravata zedoa i drugite prisutni. Majorot Di~ko Dodevski, pretstavnik od Komandata na KoV zboruva{e za dosega{nite iskustva za stepenot na obu~enosta na podoficerite za izvr{uvawe na funkcionalnite dol`nosti i predlozi za podobruvawe na stepenot na obu~enosta na podoficerskiot kor. Na istata tema svoe izlagawe ima{e i majorot Vase Todorovski od Komandata na VV I PVO. Pretstavnikot, pak, od Komandata za obuka, polkovnik ]azim Kundovski gi iznese iskustvata od dosega{niot proces za edukacija na podoficerskiot kor vo realizacija na Komandata za obuka. Na istata tema svoe izlagawe ima{e i pretstavnikot od Voenata akademija, majorot Mir~e \orgovski, iznesuvaj}i gi iskustvata od dosega realiziraniot proces na edukacija na podoficerskiot kor vo realizacija na ovaa na{a obrazovna institucija. Pretstavnikot od G-3 pri G[ na ARM, majorot Du{ko Boj~ovski se osvrna na potrebata od razvoj na podoficerskiot kor spored Strategijata za upravuvawe so ~ove~ki resursi soglasno Strategiskiot odbranben pregled. Mala, no efikasna armija Vo raspravata se vklu~ija i pretstavnicite na Sovetodavniot tim na NATO i na timot na Buz Alen Hamilton. [efot na NATO-sovetodavniot tim, polkovnik @an Pol Varnots gi iznese svoite viduvawa i gi prenese iskustvata od zemjite-~lenki na NATO koi }e bidat od ogromna korist vo definiraweto na predlo`eniot Koncept za razvoj na podoficerskiot kor. Majorot Bri`it Nosera go iznese svojot predlog po pra{awata za kriteriumite za ocenuvawe, za unapreduvaweto i za selekcijata na podoficerite zaklu~uvaj}i ja svojata diskusija so zborovite: "Makedonskata armija }e bide mala, no efikasna dokolku izbere sistem za unapreduvawe koj im dava prednost na zaslugite i dokolku gi ispra}a na obuka, spored potrebite, svoite najdobri podoficeri". Isto taka, svoe u~estvo vo raspravata ima{e i ^arls Bauman, rakovoditel na timot na Buz Alen Hamilton, rezerven oficer od Armijata na SAD. Vo raspravata so svoi sugestii, zabele{ki i predlozi se vklu~ija i polkovnikot Zoran Lekovski, zamenik na komandantot na Komandata na KoV, polkovnikot Mile Petrovski, zamenik na komandantot na Komandata za obuka, kapetanot prva klasa Emil @e`ov od G-2 pri G[ na ARM, kako i prof.d-r Aleksa Stamenkovski od Voenata akademija. Po zavr{uvaweto na raspravata po predlo`eniot Koncept za razvoj na podoficerskiot kor vo ARM, potpolkovnikot Svetislav Makre{anski potenciraj}i deka i pokraj toa {to konceptot e vo faza na izrabotka, rabotnata grupa ve}e go izrabotila, a pred prisutnite ja obrazlo`i i programata za definirawe na dinami~en razvoj i podgotovka na Pilot-napreden kurs za podoficeri koj treba da zapo~ne vo septemvri. Stru~nata rasprava po predlo`eniot Koncept za razvoj na podoficerskiot kor vo ARM ja zatvori ZNG[ na ARM, general-major Adil Gazafer, koj vo zavr{niot zbor istakna: "Ponudeniot Koncept }e se a`urira, }e se nadopolni i }e se konkretizira vrz osnova na va{ite predlozi, a rabotnata grupa, vo sorabotka i vo sodejstvo so konsultantskiot tim Buz Alen Hamilton }e ja izraboti finalnata verzija na Konceptot za razvoj na podoficerskiot kor na ARM. Potoa Konceptot }e bide dostaven do na~alnikot na G[ na ARM i do Sektorot za pravni i personalni raboti pri MO, vo opredeleniot rok, na uvid, odobrenie i usvojuvawe. Po usvojuvaweto na Konceptot, rabotnata grupa, vo sorabotka so MO }e izraboti dinamika za negova implementacija". So pravo o~ekuvame Konceptot za razvoj na podoficerskiot kor {to poskoro da za`ivee vo praktikata na ARM.
|
|
|
|
|
|
Na 14 januari, na~alnikot na General{tabot na ARM general-major \or|i Bojaxiev, mu referira{e na pretsedatelot i vrhoven komandant na ARM, Branko Crvenkovski za aktuelnata sostojba vo Armijata i za tekot na sproveduvaweto na reformite. Na referiraweto prisustvuvaa i ministerot za odbrana, Jovan Manasijevski so sorabotnicite, zamenicite na na~alnikot na G[ na ARM, general-majorite Miroslav Stojanovski i Adil Gazafer, kako i na~alnicite na G-1 do G-7 vo G[ na ARM. Na~alnikot na G[ na ARM, general-major \or|i Bojaxiev, mu referira{e na vrhovniot komandant na ARM po pra{awata za sega{nata struktura na ARM, za strukturata na G[ na ARM, za pregledot na garnizonite na ARM, za misiite na ARM, kako i za proektiranata nova struktura na ARM spored Strategiskiot obdbanben pregled (SOP), za proekciite, zada~ite, fazite i rokovite za transformacija na ARM koi proizleguvaat od SOP-ot, za redukcijata na personalot, za zastapenosta na pripadnicite na etni~kita zaednici, za deklariranite edinici i kapaciteti, za prioritetite vo opremuvaweto na ARM, za osloboduvaweto od vi{okot na oprema, kako i za pote{kotiite vo realizacijata na SOP-ot. Na krajot od referiraweto, na~alnikot na G[ na ARM, zaklu~i: "Soglasno na{ite oredelbi i re{enija, Armijata }e se transformira vo sila koja }e bide sposobna brzo da se razporedi i da operira vo novata situacija vo opredelen period obezbeduvaj}i pogolem srazmer na odbranben napor; interoperativna i interoperabilna so NATO-edinicite vklu~uvaj}i gi najvisokite voeni nivoa na donesuvawe na odluki; so visok standard na obrazovanie i obuka na oficeri, podoficeri i vojnici; }e se izgradi i vospostavi podoficerski kor na koj po~ivaat site moderni armii; sposobna za borba protiv terorizmot; rabotewe i dejstvuvawe so {irok dijapazon na vojni~ki ve{tini potrebni vo operaciite za odr`uvawe na mirot i struktuirana kako sila za dejstvuvawe protiv nekonvencionalni i asimetri~ni zakani. So site ovie zada~i i re{enija Armijata }e bide taa sila koja }e mo`e da gi izvr{i misiite opredeleni so Strategiskiot obdranben pregled i zada~ite postaveni so Ustavot na Republika Makedonija". "Armijata na Republika Makedonija e celosno podgotvena da odgovori na site zada~i {to za nea se predvideni so Ustavot, no i na site zacrtani reformi, koi se sproveduvaat i }e se sproveduvaat so opredelenata dinamika", izjavi pretsedatelot Branko Crvenkovski po zavr{uvaweto na referiraweto na na~alnikot na General{tabot na ARM general-major \or|i Bojaxiev za sostojbata vo komandite i edinicite na Armijata. "Celta na referiraweto be{e da se informiram za sostojbite vo komandite i edinicite na ARM, kako i za tekot na reformite, koi od edna strana imaat za cel da se zgolemi efikasnosta i efektivnosta na na{ata Armija, a od druga strana da se ispolnat site neophodni preduslovi za polnopravno ~lenstvo vo NATO", naglasi pretsedatelot i vrhoven komandant na ARM, Branko Crvenkovski. Potsetuvaj}i deka neodamna go potpi{al ukazot za strategiski razvoj na Armijata, pretsedatelot Crvenkovski naglasi deka so toa vsu{nost po~nuva i tretata i posledna faza vo sproveduvaweto na Strategiskiot odbranben pregled, koj celosno treba da bide realiziran do 2007 godina.
|
|
|
|
|
|
Na 17 januari, vo zgradata na Ministerstvoto za odbrana, Sovetot za bezbednost na Republika Makedonija ja odr`a svojata redovna sednica. Ova be{e prva sednica na Sovetot za bezbednost odr`ana po izborot na pretsedatelot Crvenkovski za pretsedatel na Republika Makedonija, a so toa i pretsedatel na Sovetot. Na sednicata, pokraj pretsedatelot i vrhoven komandant na vooru`enite sili, Branko Crvenkovski, prisustvuvaa premierot Vlado Bu~kovski, ministrite za odbrana, za nadvore{ni i za vnatre{ni raboti, Jovan Manasijevski, Ilinka Mitreva i Qubomir Mihajlovski, kako i nadvore{nite ~lenovi na Sovetot nazna~eni od pretsedatelot Crvenkovski, \uner Ismail, Agron Buxaku i Musa Xaferi. Sovetot za bezbednost na Republika Makedonija oceni deka reformite vo bezbednosnite strukturi, vo Ministerstvoto za vnatre{ni raboti i vo Ministerstvoto za odbrana i ARM se odvivaat vo planiranata nasoka i so zacrtanata dinamika. Po zavr{uvaweto na sednicata, pretsedatelot Crvenkovski izjavi: "Dene{nava sednica na Sovetot za bezbednost be{e od tematski karakter. Toa zna~i deka ~lenovite na Sovetot za bezbednost od nadle`nite ministri bea informirani za sostojbite i reformite vo bezbednosnite strukturi, pred se vo MVR i vo Ministerstvoto za odbrana i vo ARM. Vrz osnova na informaciite koi{to gi dobivme Sovetot za bezbednost oceni deka reformite se odvivaat vo planiranata nasoka i so zacrtanata dinamika, deka sproveduvaweto na tie reformi vo nitu eden moment ne sozdavaat vakuum vo funkcioniraweto na instituciite, naprotiv samite tie promeni pridonesuvaat za zgolemuvaweto na efikasnosta i kapacitetot i na MVR i na Ministerstvoto za odbrana. Zaradi zna~eweto {to ovie reformi go imaat, ne samo za dobivawe na eden posovremen tip na funkcionirawe vo nadle`nite institucii, tuku i kako zna~aen segment vo procesot na na{eto integrirawe kon NATO-alijansata i EU, Sovetot oceni deka na sekoja naredna sednica }e bide razgleduvan tekot na tie reformi, }e dava svoja ocenka i svoi nasoki". Na pra{aweto dali }e se namali voeniot rok ovaa godina od {est na ~etiri meseci, pretsedatelot Crvenkovski izjavi: "Bevme informirani deka spored po~etniot plan celosnata profesionalizacija na ARM treba da zavr{i do krajot na 2007 godina, me|utoa deka postojat mo`nosti ve}e kon sredinata na 2006 godina ovaa cel da bide ispolneta. Se razbira, najoptimisti~kata varijanta, koja za da se realizira }e bide neophodno da se obezbedat i dopolnitelni finansiski sredstva, odi vo pravec na toa deka, mo`ebi, dokolku se zaokru`i finansiskata konstrukcija posledniot regruten kontingent }e bide vo mart 2006 godina, potoa ARM }e bide celosno profesionalizirana".
|
|
|
|
|
|
Pretsedatelot na Republika Makedonija i vrhoven komandant na ARM, Branko Crvenkovski, po povod novogodi{nite praznici, na 1 januari go poseti Gardiskiot bataljon za po~esti i opslu`uvawe vo skopskata kasarna "Ilinden". Za vreme na posetata pretsedatelot Branko Crvenkovski be{e pridru`uvan od na~alnikot na General{tabot na ARM, general-majorot \or|i Bojaxiev. ^estitaj}i im ja Novata godina na sve~enoto otpozdravuvawe pred zgradata na edinicata, vrhovniot komandant na ARM na gardistite im posaka mir i spokojstvo i brzo otslu`uvawe na voeniot rok. Voedno, toj ima{e i razgovor so pripadnicite na bataljonot, na koja gi informira za ulogata na makedonskata armija vo dene{no vreme. Pretsedatelot Crvenkovski soop{ti deka procesot na nejzina profesionalizacija te~e dobro i bez problemi. Po istekot na 2006 godina nema da ima pove}e regruti, tuku samo profesionalna vojska i rezerven sostav. Pretsedatelot re~e deka e vo tek prezemaweto na kontrolata na granicata od strana na policijata, vo soglasnost so evropskite standardi. Dosega e predadena granicata kon Grcija i kon Bugarija. Potoa pretsedatelot Crvenkovski gi obikoli i prostoriite vo koi `iveat i rabotat gardiskite vojnici i im podari kompjuter i pe~ata~. "Re{iv da dojdam ovde i li~no da im go ~estitam doa|aweto na Novata godina na pripadnicite na Armijata, posebno da gi pozdravam na{ite vojnici vo Avganistan i vo Irak. Im posakuvam da se vratat `ivi i zdravi, brzo da im pomine prestojot vo tie zemji i da ostanat na{a gordost, gordost na Republika Makedonija", izjavi pretsedatelot Crvenkovski po zaedni~kiot ru~ek so vojnicite vo menzata so tradicionalnoto vojni~ko grav~e.
|
|
|
|
|
|
Ministerot za odbrana, Jovan Manasijevski, po povod novogodi{nite praznici, na 1 januari ja poseti karaulata "^a{ka", {to se nao|a na makedonsko-srpskata granica, vo delot kon Kosovo. Ova be{e tradiconalna poseta na karaula na edna od granicite, no istovremeno i prva sredba so voena edinica otkako ministerot Manasijevski go prezede resorot za odbrana. Toj na vojnicite od ovaa edinica im podari televizor. Po zaedni~kiot ru~ek so tradicionalnoto vojni~ko grav~e, ministerot Manasijevski ima{e izjava vo koja poso~i deka komandantot na Prvata grani~na brigada, potpolkovnikot Zoran Jovanovski go informiral za bezbednosnata sostojbata na severnata i na zapadnata granica. Ovie dva pojasa se u{te se vo nadle`nost na Armijata na Republika Makedonija, otkako granicite kon Bugarija i kon Grcija i bea predadeni na policijata. "So zadovolstvo slu{nav deka izminatata novogodi{na no} pominala bez nikakov incident na severnata i na zapadnata granica", re~e ministerot Manasievski. Toj izrazi nade` deka situacijata }e ostane takva i vo narednata godina koga obezbeduvaweto na ovoj del od granicata }e go prezeme Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.
|
|
|
|
|
|
Na 21 januari, Rabotniot komitet za kolektivni sistemi za bezbednost na Vladata odr`a redovna sednica. Na sostanokot na Komitetot, so koj pretsedava{e ministerkata za nadvore{ni raboti, Ilinka Mitreva, a kopretsedava~ be{e ministerot za odbrana, Jovan Manasijevski, e razgledana i Strategijata za ispituvawe na javnoto mislewe vo odnos na vlezot na Makedonija vo NATO. Koordinirawe na aktivnostite na Vladata za pribli`uvawe na Makedonija kon NATO za ovaa godina, implementacijata na Akcioniot plan za ~lenstvo vo Alijansata, makedonskoto u~estvo vo voenata ve`ba za krizen menaxment {to }e po~ne kon krajot na mesecov, bea temi na sostanokot na Rabotniot komitet. U~esnicite na sredbata, me|u koi i {efot na Sovetodavnata misija na NATO vo Makedonija, Deniz Blis konstatirale deka ovaa godina e mo{ne zna~ajna za pribli`uvaweto na dr`avata kon Alijansata. Po sostanokot, portparolot na MNR, Du{ko Uzonovski istakna deka 2005 godina e bitna za makedonskoto pribli`uvawe kon NATO, bidej}i treba da se sprovedat postavenite zada~i so cel da se dobie pokana za ~lenstvo vo slednata godina. Zatoa, kako {to pojasni Uzunovski, e potrebna zasilena koordinacija na site ministerstva vklu~eni vo Rabotniot komitet, no i intenzivirawe na diplomatskite aktivnosti za postojano prisustvo i sorabotka vo NATO i za zgolemuvawe na sorabotkata so sekoja zemja-~lenka na Alijansata poedine~no.
|
|
|
|
|
|
Na 11 januari, na~alnikot na G[ na ARM, general-major \or|i Bojaxiev so svoite sorabotnici gi primi penzioniraniot komandant na VV i PVO, polkovnikot Dragi Arnautovski i novopostaveniot komandant, potpolkovnikot Vladimir Lazarov. Na sve~eniot priem na~alnikot na G[ na ARM mu se zablagodari na dosega{niot komandant na VV i PVO za negovoto uspe{no rabotewe i mu posaka dobro zdravje i li~na sre}a vo ponatamo{niot `ivot. Voedno, na novopostaveniot komandant na VV i PVO mu posaka uspe{no rakovodewe i komanduvawe so edinicata. Vo znak na blagodarnost za pridonesot vo razvojot na ARM, na~alnikot na G[ na ARM, general-major \or|i Bojaxiev na penzioniraniot komandant na VV i PVO, polkovnik Dragi Arnautovski mu vra~i Plaketa na ARM.
|
|
|
|
|
|
Bezbednosnata situacija vo regionot na Jugoisto~na Evropa i integracijata vo NATO, kako dvigatel za reformite vo odbranata na zemjite-kandidatki, bea glavni temi na ministerskiot sostanok na zemjite-potpisni~ki na Jadranskata povelba, {to se odr`a na 24 i 25 januari vo Zagreb. Na sostanokot prisustvuva{e i delegacija na makedonskoto Ministerstvo za odbrana, predvodena od ministerot za odbrana, Jovan Manasijevski, kako i ministrite za odbrana na Hrvatska i Albanija, Berislav Ron~evi} i Pandeli Majko. Osven delegacii na zemjite-potpisni~ki na Jadranskata povelba, Makedonija, Albanija i Hrvatska, na ministerskiot sostanok u~estvuvaa i pretstavnici na SAD, Bugarija, Grcija, Ungarija, Italija, Romanija, Slovenija, Turcija, Bosna i Hercegovina i Srbija i Crna Gora. Bilateralnata sorabotka i mo`nosta za nejzino unapreduvawe, kako i bezbednosnata sostojba vo regionot, bea glavni temi na odvoenite sredbi {to vo Zagreb gi ostvari ministerot za odbrana, Jovan Manasijevski so svoite kolegi od Hrvatska i Albanija, Berislav Ron~evi} i Pandeli Majko vo ramkite na ministerskiot sostanok na zemjite potpisni~ki na Jadranskata povelba. Ministerot Mansijevski ostvari odvoeni bilateralni sredbi i so ministrite za odbrana na Srbija i Crna Gora i na BiH, Prvoslav Davini} i Nikola Radovanovi}, kako i so vr{itelot na dol`nost pomo{nik na dr`avniot sekretar za odbrana na SAD, Mira Rikardel. "So zaedni~kite aktivnosti vo ramkite na Jadranskata povelba Makedonija ja manifestira svojata politi~ka opredelba za cvrsta regionalna sorabotka", istakna makedonskiot minister za odbrana, Jovan Manasijevski vo svoeto obra}awe pred u~esnicite na sostanokot. Pred prisutnite, makedonskiot minister za odbrana dade kratok pregled na dosega{niot tek na reformite vo makedonskata odbrana, no i na nivnite natamo{ni nasoki i toa vo kontekst na pribli`uvawe na dr`avata kon NATO-Alijansata. "Republika Makedonija e ve}e vo {estiot ciklus na implementacija na Akcioniot plan za ~lenstvo i vo tie ramki prodol`uva da gi usvojuva standardite koi proizleguvaat od ~lenstvoto vo Alijansata, zaklu~ocite od Istanbulskiot samit i sevkupniot transformaciski proces na NATO", re~e ministerot Manasijevski. Ministerot za odbrana naglasi deka opredelba na makedonskata Vlada vo odbranbenata politika e do krajot na 2007 godina da se sozdade voena sila koja uspe{no }e odgovori na utvrdenite misii. Toj potencira{e deka operativnata transforamcija na ARM zapo~na so po~etokot na ovaa godina i taa }e se odviva vo tri fazi pri {to do juli }e se prestruktuiraat 60 otsto od edinicite, do krajot na godinata u{te 30, a preostanatite 10 otsto do krajot na 2007 godina. "Spored Strategiskiot odbranben pregled, celosnata profesionalizacija na Armijata be{e proektirana da se postigne do 31 dekemvri 2007 godina. Vo momentov pravime revizija na silite i mo`nostite ova da go napravime do krajot na 2006 godina", istakna ministerot Manasijevski. Toj gi informira prisutnite deka Republika Makedonija, soglasno sopstvenite mo`nosti i resursi za u~estvo vo misii za poddr{ka na mirot, ima deklarirano 14 edinici i kapaciteti koi mo`at da bidat anga`irani soglasno periodot na nivno deklarirawe. Ministerot Manasijevski istakna deka za ovaa godina se podgotvuva uspe{no da se servisira u~estvo na 210 lica vo ovie misii. "I natamu }e imame anga`irawe na vod vo Irak, a vo Avganistan }e imame dopolnitelno zgolemuvawe na personalot vo ramkite na zaedni~kiot medicinski vod so Hrvatska i Albanija. Na{a edinica so deklariran personal od 162 lica }e bide kompletno podgotvena do sredinata na ovaa godina i o~ekuvame da u~estvuva vo misijata vo ramkite na SIBRIG", re~e makedonskiot minister za odbrana. Integracijata na regionot vo NATO i zajaknuvawe na regionalata sorabotka se klu~nite faktori za za~uvuvawe na stabilnosta i mirot vo Jugoisto~na Evropa, zaklu~ija u~esnicite na ministerskiot sostanok na zemjite potpisni~ki na Amerikansko-jadranskata povelba, Makedonija, Albanija, Hrvatska i SAD. Na zaedni~kata pres-konferencija na koja prisustvuvaa pretstavnici na site 14 delegacii me|u koi i na makedonskata, hrvatskiot minister za odbrana Berislav Ron~evi} istakna deka zemjite-~lenki na NATO ja potvrdile svojata poddr{ka za vlez na Makedonija, Hrvatska i Albanija vo Alijansata. Vo zaedni~kata izjava na ministrite za odbrana na Makedonija, Hrvatska i Albanija - Manasijevski, Ron~evi} i Majko, kako i na pretstavnikot na SAD, Alan van Egmond, e potvrdena podgotvenosta za natamo{na sorabotka na patot kon NATO. Trojcata ministri, kako {to pojasni ministerot Ron~evi}, ja potvrdile i obvrskata za ispra}awe na zaedni~ki medicinski vod vo me|unarodnata misija za poddr{ka na bezbednosta vo Avganistan, ISAF. Ministerot Ron~evi} istakna deka trite zemji vo momentov se nao|aat vo faza na utvrduvawe na tehni~kite detali za funkcioniraweto na timot i dodade deka veruva deka toj vo avgust }e bide ispraten vo Avganistan. Vo zaedni~kata izjava e potvrdena i `elbata za intenzivirawe na jadranskata sorabotka vo globalnata borba protiv terorizmot. Vo toj kontekst vo soglasnost so me|unarodnite konvencii za borba protiv {irewe na oru`je za masovno uni{tuvawe, ministrite za odbrana se zalo`ile da ja zajaknat razmenata na informacii za merkite so koi{to bi se intenzivirala sorabotkata na ova pole. Makedonskiot minister za odbrana, Jovan Manasijevski go oceni kako mo{ne uspe{en ministerskiot sostanok na zemjite-potpisni~ki na Jadranskata povelba, naglasuvaj}i deka na sredbata bil razgledan mo{ne ambiciozen plan koj treba da se realizira vo tekot na ovaa godina. Ministerot Manasijevski pojasni deka stanuva zbor za 21 aktivnost vo razli~ni domeni vo odbranata i bezbednosta. "Veruvam deka dokolku go realizirame seto ona {to e sodr`ano vo planot toa }e bide pozitivno oceneto vo Centralata na NATO vo Brisel {to }e bide vo prilog na o~ekuvanata pokana za ~lenstvo vo Alijansata", re~e ministerot Manasijevski. Spored nego, dosega rabotite se odvivaat dobro vo odnos na o~ekuvaweto Makedonija vo 2006 godina da dobie pokana za ~lenstvo. Toj dopolni deka Makedonija, kako i drugite dve zemji-potpisni~ki na Povelbata - Albanija i Hrvatska, na patot kon NATO treba da raboti na tri fronta. Prviot se doma{nite reformi vo odbranbeniot sektor, vtoriot e unapreduvawe na regionalnata sorabotka, a tretiot e natamo{no prisustvo vo me|unarodnite misii. Ministerot Manasijevski oceni deka regionalnata sorabotka dosega odi vo pozitivna nasoka i toa vo ramkite na Jadranskata grupa. "No, od nas kako i od ostanatite zemji se o~ekuva pozitivno da vlijaeme i na BiH i na SCG vo nivnite napori da stanat ~lenki na programata "Partnerstvo za mir", bidej}i kolku pobrzo ovie dve zemji se integriraat vo Programata tolku stanuvaat pogolemi i na{ite {ansi vo smisla na pacifikacija i relaksacija na regionot", naglasi ministerot Manasijevski. Toj informira deka Makedonija }e ja zasili svojata misija vo Avganistan, a vo Irak }e prodol`i da dejstvuva vo ramkite na postojniot kontingent. Makedonskiot minister za odbrana dopolni deka na sredbata so pretstavnikot na Pentagon, ja ponudil mo`nosta za obuka na ira~kata civilna administracija i na ira~kite sili na redot od strana na makedonski vojnici. "Makedonija vo taa smisla e podgotvena da ponudi kratki moduli za specijalizirana obuka za ira~kite sili na redot i za civilnata administracija na Irak", re~e ministerot Manasijevski i izrazi o~ekuvawe deka ovoj predlog }e naide na pozitivno mislewe. Vo odnos na najavuvanata misija vo ramkite na multinacionalnata brigada na JIE (SIBRIG), ministerot Manasijevski naglasi deka makedonskite sili se celosno podgotveni za ovaa misija i dodade deka vo naredniot period se o~ekuva politi~kata odluka na Centralata na NATO za toa dali, kade i koga edinicata na SIBRIG bi bila anga`irana. Toj potseti deka makedonskiot tim {to treba da bide vo sostavot na misijata na SIBRIG minatata godina bil inspektiran vo Brisel pri {to se dobieni pozitivni ocenki. "Vo juni, dodade ministerot Manasijevski, }e bide izvr{ena celosna inspekcija na brigadata, odnosno na timovite na site zemji koi{to se vo sostav na misijata na SIBRIG po {to }e se donese politi~ka odluka kade taa }e bide ispratena". Ministerot za odbrana potseti deka prvi~nata ideja be{e SIBRIG so svoja misija da bide anga`irana vo BiH, no so ogled na toa {to ovaa misija treba da bide pod kapata na NATO, a vo BiH vo momentov dejstvuva Evropskata unija, najverojatno misijata na SIBRIG }e bide anga`irana vo Avganistan.
|
|
|
|
|
|
Pod pokrovitelstvo na generalniot sekretar na NATO, a pod zaedni~ko rakovodstvo na Me|unarodniot voen {tab i dvete komandi na NATO (Zdru`enata komanda za operacii i Zdru`enata komanda za transformacii), od 26 januari do 1 fevruari vo Skopje se odr`a Godi{nata ve`ba za krizen menaxment. Me|unarodniot karakter na Ve`bata se potvrdi so u~estvoto na 26 zemji-~lenki na NATO, kako i na 9 zemji od Partnerstvoto za mir, me|u koi i Republika Makedonija. Preku izve`buvawe na scenarioto na Ve`bata, vsu{nost na ovie zemji im se ovozmo`i me|usebno da se pribli`at so procedurite na krizniot menaxment i da ja zajaknat sorabotkata so Severnoatlantskata alijansa i nejzinite partneri vo politi~ko-voena ramka pri NATO vodstvoto vo operaciite na Partnerstvoto za mir. Za planirawe i podgotovka na Ve`bata vo tekot na minatata godina se organizirani Inicijalna planira~ka konferencija i edna Planira~ka konferencija, po ~ie zavr{uvawe be{e donesena odluka Republika Makedonija da bide direkten u~esnik i organizator na Ve`bata. So cel podobro stru~no usovr{uvawe na samite u~esnici na ve`bata, vo tekot na mesec dekemvri 2004 godina, vo Brisel, be{e organiziran kurs na koj u~esnicite mo`ea da se zapoznaat so NATO-polisata za krizen menaxment. Godi{nata NATO-ve`ba za menaxment so krizi ja otvori zamenik-rakovoditelot na Sektorot za menaxment so krizi vo Ministerstvoto za odbrana, g. Zlatko Anevski, koj voedno be{e i zamenik-direktor na Ve`bata. Preku prezentacija na organizacijata, karakterot i zna~eweto na Ve`bata, Anevski ja potvrdi nejzinata va`nost vo unapreduvaweto na menaxmentot so krizi vo Republika Makedonija i nejzinoto pribli`uvawe do NATO-procedurite za krizen menaxment. Samata ve`ba se bazira{e na zamisleno scenario koe go opi{uva mandatot na Obedinetite nacii i NATO-vodstvoto vo operaciite za odgovor na krizi koi se slu~uvaat nadvor od evroatlanstkata zona, so cel namaluvawe na tenziite me|u dve sosedni dr`avi. So cel koordinacijata me|u dr`avite-u~esni~ki na Ve`bata da bide kontinuirana, vo site glavni gradovi na zemjite-u~esni~ki na Ve`bata, kako i vo NATO-glavniot {tab i dvete strategiski komandi bea organizirani civilno-voeni {tabovi. Osven Rakovodniot {tab vo koj u~estvuvaa eksperti od pove}e dr`avni institucii, vo funkcija bea u{te dve tela, i toa Sektorot za civilna za{tita i Sektorot za civilno-voenata sorabotka. Vo tekot na Ve`bata se izve`buvaa situacii predvideni so fiktivnoto scenario koe podrazbira{e re{avawe na kriza koja nastanala me|u dve sosedni dr`avi. Celta na misijata koja e pratena vo krizniot region, e da se vrati mirot i bezbednosta bez upotreba na voena sila. Del od aktivnostite na Ve`bata prosledija i ministerot za odbrana na Republika Makedonija, Jovan Manasijevski, ministerkata za nadvore{ni raboti Ilinka Mitreva, kako i direktorot na NATO-sovetodavniot tim vo Skopje, brigadniot general Denis Bliz. Vo tekot na posetata visokata delegacija be{e brifirana od strana na direktorot na Rakovodniot {tab, g. Vasil Zimbakov, koj gi zapozna so tekot na aktivnostite i so zna~eweto na ovaa ve`ba . Na krajot od posetata, izjava za mediumite dadoa nacionalniot koordinator za NATO, gospo|ata [presa Jusufi, kako i zamenik-direktorot na Ve`bata, gospodinot Zlatko Anevski. "Se raboti za godi{na ve`ba na NATO. Alijansata sekoja godina odr`uva ve`bi od oblasta na krizniot menaxment, a karakteristi~no za godine{nava ve`ba e toa {to gi opfa}a segmentite-odgovor na asimetri~ni rizici, koi, pred se, se odnesuvaat na mo`ni zakani od teroristi~ki napadi so koristewe na oru`je za masovno uni{tuvawe. Ovaa ve`ba e otvorena za partnerite i godinava u~estvuvaat 9 zemji-partneri, me|u koi i Republika Makedonija. Celta na Ve`bata e zajaknuvawe na sposobnostite na Alijansata za odgovor pri vakvi krizi, izve`buvaj}i proceduri vo NATO i zemjite-u~esni~ki, vo slu~aj na zakani od vakov tip, so fokus na civilno-voenata sorabotka. Pritoa, se koristat iskustva od prethodni vakvi situacii i ve`bi. Republika Makedonija za prvpat u~estvuva vo ovaa ve`ba i zatoa osobeno e zna~ajno izve`buvaweto na procedurite i na~inite na u~estvo vo koletivnata odbrana, pri {to toa sekako se odnesuva na relacijata Skopje-Brisel i na kriznoto mesto", izjavi nacionalniot koordinatorot za NATO, [presa Jusufi. Za zna~eweto na Ve`bata za krizen menaxment govore{e zamenik-direktorot na Rakovodniot {tab, koj voedno be{e i zamenik-rakovoditel na Sektorot za krizen menaxment vo Ministerstvoto za odbrana na Republika Makedonija, g. Zlatko Anevski. "Nositel na Ve`bata za Republika Makedonija e Ministerstvoto za odbrana. Pozitiven element od Ve`bata e {to Makedonija vo ovoj mig zaigra vo scenarioto kako zemja-~lenka na NATO, {to zna~i ima pristap vo sevkupnite fazi na ocenka, opredeluvawe i donesuvawe odluka, kako i prezemawe na soodvetni aktivnosti. Anga`iranosta na Republika Makedonija vo delot na humanitarnoto deluvawe e da pomogne na lica koi vo dadena situacija mo`at da bidat zagrozeni od site onie nus-pojavi koi se javuvaat kako razliki od najrazli~ni interesi. Vtor benefit e {to Republika Makedonija za prvpat dobi pravo da u~estvuva i da bide del od NATO-klasificiraniot sistem na razmena na bezbednosni informacii. Zna~i, ve}e raspolaga so soodveten softver so koj{to celosno ni e pokriena komunikacijata so Glavniot {tab na NATO, so misijata na Republika Makedonija vo NATO i so glavnite nositeli na kriznoto upravuvawe vo zemjava. Stanuva zbor za ve`ba koja, pred se, e od politi~ko-voen karakter. Toa zna~i ednostavno menaxirawe na organite koi mo`at da donesat soodvetna odluka, so koja }e dojde do aktivnosti nadvor i vo Republika Makedonija. Inaku, Ve`bata se slu~uva vo period koga e vo faza donesuvaweto na Zakonot za krizen menaxment, kade {to }e bidat to~no opredeleni site pravila i proceduri koi se vo upotreba vo Evropskata unija i vo NATO. Pozitivnosta e vo sogleduvaweto na se ona {to ne ni e usoglaseno, na ona {to ni nedostasuva i {to treba dopolnitelno da go napravime. Republika Makedonija vo ramki na Ve`bata aktivno u~estvuva{e vo se {to e potrebno za donesuvawe odluka i za fiktivno upravuvawe so sostojba", izjavi me|u drugoto gospodinot Anevski.
|
|
|
|
|
|
Od 24 do 28 januari vo Regionalniot centar za kontrola na vooru`uvaweto-RAKVIAK so sedi{te vo Zagreb, Republika Hrvatska se odr`a Orientacionen kurs za komandanti na objekti za verifikacija. Na seminarot u~estvuvaa dvaesetina slu{ateli - pretstavnici od armiite na Bosna i Hercegovina, Srbija i Crna Gora, Hrvatska, Slovenija i Republika Makedonija. Od ARM na seminarot u~estvuvaa polkovnikot Zoran Dimov, komandat na Vtorata pe{adiska brigada i polkovnik Kiro Galazovski, zamenik na komandantot na Prvata pe{adiska brigada. Vo tekot na kursot na komandantite na objektite za verifikacija im bea prezentirani osnovite na Me|unarodnite dogovori za kontrola na vooru`uvaweto (Vienskiot dokument 1999, Dogovor za konvencionalnite sili vo Evropa i ~len 4, aneks 1-B od Dejtonskiot miroven dogovor), kako i nivniot pridones vo izminatiot period so koj se zgolemi i podobri doverbata, transparentnosta, stabilnosta i bezbednosta vo Evropa i po{iroko. Kursot go realiziraa pretstavnici od centrite za verifikacija i kontrola na vooru`uvaweto od Bosna i Hercegovina, od Hrvatska, od Slovenija, od Srbija i Crna Gora, od OBSE kako i eksperti od SAD i od NATO-alijansata. Orientacioniot kursot se realizira{e vo dve fazi. Vo prvata faza, kursot se realizira{e niz predavawa, prezentacii i rabotni grupi vo koi slu{atelite imaa mo`nost da diskutiraat me|usebno i so predava~ite koi im gi pojasnuvaa dogovorite za kontrola na vooru`uvaweto. Dodeka vo vtorata faza, prakti~no bea primeneti teoretskite soznanija so poseta za ocenuvawe na edna edinica od hrvatskata armija. Za vreme na kursot od strana na predava~ite be{e istaknata dobrata sorabotka me|u agenciite za verifikacija i kontrola na vooru`uvaweto od zemjite potpisni~ki na Dejtonskiot miroven dogovor koja vo golema merka gi namali tenziite i nedorazbirawata. So ova se potvrdi tezata deka agenciite za verifikacija i kontrola na vooru`uvaweto se instrument za gradewe na merkite za doverba, stabilnost i bezbednost vo konfliktnite regioni vo Evropa.
|
|
|
|
|
|
Vo ramkite na podgotvitelnite aktivnosti za prestojnata ve`ba "NASET", na 18 januari vo prostoriite na General{tabot na ARM, se odr`a Glavnata planira~ka konferencija. Na konferencijata prisustvuvaa rakovodnite stare{ini so ve`bata od ARM i od NATO-{tabot vo Skopje. So konferencijata rakovode{e polkovnikot ^edo Krstevski. Na po~etokot od konferencijata se potpi{a scenarioto za ve`bata, a potoa se razgovara{e za tekovnite podgotovki za ve`bata kako i za raspredelbata na obvrskite i personalot po rabotni grupi. ARM e predvideno da u~estvuva so desetina stare{ini od General{tabot. Ve`bata }e se odr`i na 23 fevruari 2005 godina vo Skopje i ima za cel da ja proveri interoperatibilnosta na informati~kata oprema za komunikacija me|u makedonskata armija i NATO-{tabot vo Skopje. Vo tekot na ve`bata, soglasno scenarioto, e planirano da se proigruvaat komunikaciski aktivnosti vo slu~aj na elementarni nepogodi, soobra}ajni nesre}i i razni incidenti vo blizina na voeni objekti. Finalanata planira~ka konferencija e zaka`ana za 10 fevruari 2005 godina i istata treba da se odr`i vo prostoriite na NATO-{tabot vo Skopje.
|
|
|
|
|
|
Vo organizacija na Sovetodavniot tim na NATO, na 25 januari vo Domot na ARM, se odr`a redovnoto mese~no referirawe za akreditiranite voeni ata{ea vo na{ata zemja za tekovnite aktivnosti na NATO-timot vo Republika Makedonija. Na referiraweto, pokraj voenite ata{ea i ~lenovi od NATO-sovetodavniot tim, prisustvuvaa i prestavnici od ARM, od Ministerstvoto za odbrana i od Ministerstvoto za vnatre{ni raboti. So referiraweto rakovode{e komandantot na NATO-{tabot vo Skopje vo Republika Makedonija, angliskiot brigaden general Denis Bliz, koj vo svoeto uvodno izlagawe istakna deka 2005 godina e klu~nata godina vo koja treba da se zaokru`at del od aktivnostite za prestojnata pokana na Republika Makedonija za ~lenstvo vo NATO i vo Evropskata unija. Pretstavnikot na ARM, major Du{ko Stefanovski vo svojata prezentacija brifira{e za aktivnostite vo armijata vo tekot na 2005 godina soglasno doneseniot Dinami~ki plan za transformacija na ARM. Dodeka pretstavnikot na MVR, Sa{o Kocev vo svojata prezentacija go prestavi grani~noto obezbeduvawe, momentalnata sostojba kako i idnite planski aktivnosti za celosno prezemawe na grani~noto obezbeduvawe. [efot na Sovetodavniot tim na NATO vo Republika Makedonija, belgiskiot polkovnik @an Pol Varnots vo svoeto obra}awe do voenite ata{ea ja istkana dobrata i uspe{na sorabotka so ARM i so MO povrzana so aktivnostite koi proizleguvaat od SOP-ot kako i so idnite aktivnosti na NATO-sovetodavniot tim vo Republika Makedonija.
|
|
|
|
|
|
Od 18 do 20 januari, vo Voenata akademija "General Mihailo Apostolski" vo Skopje se odr`a Inicijalna planira~ka konferencija za ve`bata na NATO i Partnerstvoto za mir "Kooperativno zdru`uvawe 05". Cel na Konferencijata be{e izrabotka na scenarioto za ve`bata, popolnuvawe na mestata vo strukturata na ve`bata, kako i dopolnitelna poddr{ka od strana na Republika Makedonija kako zemja-doma}in i izrabotka na finalnata verzija na Specifikaciite na ve`bata. Na Inicijalnata planira~ka konferencija u~estvuvaa pretstavnici na 20-tina zemji-~lenki na NATO i na Partnerstvoto za mir, me|u koi i na zemjite-~lenki na Mediteranskiot dijalog. Republika Makedonija }e bide doma}in na pretstojnata NATO/PzM ve`ba "Kooperativno zdru`uvawe 2005" koja }e se odr`i vo Voenata akademija "General Mihailo Apostolski" vo Skopje od 20 do 24 noemvri 2005 godina. "Kooperativno zdru`uvawe 2005" e komandno-{tabna ve`ba na nivo na multinacionalna brigada vo operacii za poddr{ka na mirot i toa pred se kopnena ve`ba so vozdu{na poddr{ka na silite. Soglasno NATO-procedurite i postapkite za organizacija i realizacija na ve`bata, ve}e se otpo~nati podgotovkite za istata. Vo tekot na oktomvri minatata godina vo Domot na ARM vo Skopje se odr`a Predinicijalnata planira~ka konferencija na koja prisustvuvaa pretstavnici od ARM, kodirektorot na ve`bata, polkovnikot Tome Trajkov, rabotnata grupa za podgotovki na ve`bata i Zdru`enata komanda na KoV na NATO od Madrid, [panija.
|
|
|
|
|
|
Snegot {to neodamna padna be{e dobredojden i za pripadnicite na ARM za izveduvawe na planskite aktivnosti i za realizacija na obukata vo zimski uslovi. Vo realizacija na planskata obuka vo zimski uslovi gi zateknavme i pripadnicite na Edinicata za specijalni nameni - "volci" i "renxeri", pri na{ata neodamne{na poseta na padinite na Popova [apka. Specijalcite na ARM se obu~uvaa i gi sovladuvaa tehnikite na izrabotka na logorska prostorija za `iveewe i prestoj na edinicata izrabotena od sneg vo zimski uslovi, na razli~en teren so koristewe na zemji{nite objekti, kako {to se dolovite, kako i so koristewe na prirodnata vegetacija - drvjata. So eden zbor re~eno, maksimalno iskoristuvawe na prirodata za potrebite na `ivot i prestoj na edinicata, se razbira so neophodnata diskretnot, so zadovoluvaweto na potrebnite merki za bezbednost i daleku od o~ite na qubopitnite i slu~ajni minuva~i. Podeleni vo grupi od koi sekoja ima{e i svoja rabotna to~ka, specijalcite se natprevaruvaa ~ij objekt da bide podobro maskiran i nezabele`liv. Vo izrabotkata na logorskata prostorija najnapred vr{at obezbeduvawe na celiot reon, potoa se zasolnuva opremata i se pristapuva kon ureduvaweto na prostorijata so izrabotka na takanare~enite bivaci, zasolini{ta, me~kini dupki itn. Zavisno od mestoto i od visinata na snegot, takvi se i bivacite. Za niv, kako {to velat iskusnite majstori-instruktori, va`i praviloto deka nivniot otvor ne smee da bide svrten vo pravecot na duvaweto na veterot, za {to mo`evme i da se uverime. Zavisno od potrebata, bivacite se izrabotuvaat za prestoj na eden do dva vojnika so oprema ili za pogolema grupa. Pokrivot e izraboten vo vid na svod, odnosno vo polukru`en oblik bidej}i taka e postabilen. Na gorniot del ima dupka za cirkulacija na vozduhot. Vnatre vo bivakot temperaturata e za 15 do 20 stepeni povisoka od nadvore{nata. Sekoj bivak e povrzan so soobra}ajnica. Vo soobra}ajnicata e specijalno izrabotena prostorija za ostavawe na opremata i oru`jeto. "Me~kinata dupka" slu`i i za nabquduvawe i za ogneno dejstvo. Slu`i za prestojuvawe na eden vojnik, a specijalno napravenata dupka nad vlezot vo nea slu`i za nabquduvawe. Vo arsenalot na objektite za prestoj od logorskata prostorija mo`evme da gi vidime i zasolni{teto za privremen prestoj za odmor i za zasolnuvawe, kako i dolapot koj slu`i za podolg prestoj i vsu{nost pretstavuva improvizirana kujna za skladirawe na artiklite za ishrana. Glavniot bivak slu`i za podolg prestoj i odmor, vo slu~ajot be{e izraboten za ~etiri lu|e, a tuka bea i zasolni{tata za ognena za{tita i dejstvo. Na vtorata rabotna to~ka pod budnoto oko na instruktorot, drugata rabotna grupa izrabotuva{e logorska prostorija za 30 lu|e, odnosno za tri tima, so koristewe na prirodnata vegetacija. Ve{tite race na specilajalcite kako vajari na snegot izrabotija, tri partizanski bivaci, edna me~kina dupka, edna vol~ja dupka, zaedni~ko sobirali{te, magacinski del za oprema, kujna i klozet. I, za ~as na padinite na Popova [apka nikna podzemen grad. Tretata grupa gi sovladuva{e tehnikite na turno-skijaweto. Za specijalcite na ARM ne smee da ima prepreki. Tie morat da bidat obu~eni da sovladaat sekakva prepreka. Slobodno patroliraat vo site pravci, nezavisno od vremenskite uslovi i od debelinata na sne`nata pokrivka. Za taa cel tuka na najvpe~atliv na~in gi sovladuvaa tehnikite na iska~uvawe na visina so prisposoblivi vezovi za skijawe. Po pristignuvaweto na odredena visina so svoite skii se vivnuvaa niz beliot svod stanuvaj}i nevidlivi to~ki na horizontot. Se razbira, za toa e potrebno i prethodno sovladuvawe na osnovnite tehniki za skijawe. Kako i na drugite rabotni to~ki i na ovaa "volcite" i "renxerite" zada~ite gi izvr{uvaa molskavi~no, brzo i ednostavno re~eno - krajno profesionalno. Taka e toa sekoga{ so niv. Mnogu pati dosega go potvrdile toa.
|
|
|
|
|
|
Imaj}i gi predvid postignatite rezultati vo izgraduvaweto na borbenata gotovnost (b/g) na ARM mo`e da se zaklu~i deka ima napredok vo podobruvaweto na sostojbata i deka dostignatiot stepen obezbeduva uspe{no izvr{uvawe na osnovnite zada~i od misijata. Vo sporedba so prethodnite godini ~ekor napred e napraven osobeno vo primenata na noviot na~in na ocenuvawe i izvestuvawe za borbenata gotovnost na ARM. Za voqa na vistinata, toa be{e vovedeno u{te vo oktomvri 2003 godina i be{e regulirano so naredba na na~alnikot na General{tabot, otkoga vo celost, vo site komandi i edinici na ARM se vovede ocenuvawe i izvestuvawe spored standardite na NATO i analogno na ocenuvaweto na b/g vo amerikanskata armija. Navidum visoki ocenki Koga stanuva zbor za noviot na~in na ocenuvawe na borbenata gotovnost na ARM, treba da se istakne deka vo tekot na prisposobuvaweto i prifa}aweto na istiot se nametna prividna nelogi~ost, kako {to izgleda{e, na primer, najvisokoto nivo na sostojbata da ima najniska ocenka (1). Me|utoa, brojkite samo na po~etokot sozdadoa nezna~itelna zabuna, dodeka praktikata poka`a deka noviot na~in na ocenuvawe e dobar, no bavno be{e prifaten i deka del od edinicite i komandite se u{te ne se podgotveni za primena na takvite proceduri i standardi. Kriteriumite, spored koi se vr{i ocenuvaweto, se rigorozni i ne dozvoluvaat nikakvi otstapki pri definiraweto i utvrduvaweto na nivoto {to treba da se postigne za najvisokata ocenka (S-1). Nedovolnata podgotvenost se odnesuva i na necelosnata transformiranost na Armijata i nemo`nosta da se ispolnat i da se zadovolat strogite normi i kriteriumi. Na primer, kaj personalot, kako nose~ki element na borbenata gotovnost, kaj kogo najmnogu se ceni i ocenuva popolnetosta po mirnovremena i po voena formacija, navistina se javuva paradoks koj mora brzo da se nadmine. Spored dosega{nata proektiranost na formacijata i fakti~kata sostojba vo ARM, vo komandite i edinicite nedostasuva personal so opredeleno voeno-stru~no i drugo obrazovanie, re~isi, od site profili na vojnici i stare{ini. Koga ovoj nedostatok se ima predvid pri ocenuvaweto na edinicite i komandite, toga{ ocenkata edvaj bi go dostignala brojot ~etiri (S-4) , {to bi bilo ramno na porane{nata ocenka dva (2) - dovolen. Bez ogled na visinata na ocenkite od drugite elementi {to se ocenuvaat, (tie mo`at da bidat mnogu povisoki), zaklu~nata ocenka se dava spored najnisko ocenetiot element, odnosno sodr`ina. Taka, najniskata ocenka se zema kako kone~na i vistinska, {to vo slu~ajot so sostojbata na borbenata gotovnost vo na{ata armija ne soodvetstvuva na anga`iraweto i rezultatite {to gi postignuva personalot. Koga se stava na kantar borbenenata gotovnost na ARM, treba da se imaat predvid i nasokite od Strategiskiot odbranben pregled za na{ pobrz priem vo NATO-alijansata. Toga{, pak se pojavuva paradoksalna situacija. Personalot, ako ne i pove}e od polovina od sega{niot, itno treba da se namali, a od druga strana, navistina personal nedostasuva. Spored toa, ispa|a deka nema dovolno personal, a vsu{nost, premnogu go ima i }e dojde vreme so vi{okot da ne se znae {to da se pravi. Noviot na~in na ocenuvawe i izvestuvawe za b/g, spored Izve{tajot za b/g (USR MAK (unit status report), nezna~itelni problemi sozdade i vo seopfatnosta na ocenuvaweto. ^etirite elementi na b/g - personal, oprema, obuka i resursi, (resursi ne se ocenuvaat), ja stesnija mo`nosta za po{iroko sogleduvawe i ocenuvawe na sostojbata. Nekoi elementi {to ne bea zemeni predvid, ja nametnaa potrebata za nivno vgraduvawe i dopolnitelno ocenuvawe. Za ilustracija mo`e da poslu`i inicijativata na nekoi komandi i edinici koi samostojno pristapija kon po{iroko sogleduvawe i ocenuvawe na sostojbata na b/g, zemaj}i gi predvid sodr`inite od elementite koi nedostasuvaat. Na{i NATO standardi Neminovnosta za voveduvawe NATO-standardi i proceduri pri ocenuvaweto na b/g na ARM, od druga strana pak be{e opravdana so potrebata za popolnuvawe na nedostatokot od na{i upatstva, pravilnici, normi i kriteriumi za ocenuvawe. So donesuvaweto na Pravilnikot za na~inot na vr{ewe inspekciski nadzor od oblasta na odbranata vo 2002 godina se sozdade normativno-pravna praznina vo ocenuvaweto na b/g vo ARM. Pravilnikot delumno go opfati ocenuvaweto, odnosno go prenebregna brojnoto ocenuvawe. Polzuvaj}i go slovene~koto i drugite iskustva na armiite na zemjite-~lenki na NATO, Inspekcijata, kako stru~en organ za vr{ewe inspekciski nadzor vo oblasta na odbranata, povede inicijativa i izgotvi predlozi na Pravilnik za inspekciski nadzor vo odbranata i Upatstvo za ocenuvawe na borbenata gotovnost na ARM, koi doprva treba da bidat razgledani i usvoeni od nadle`nite organi vo Ministerstvoto za odbrana. Pokraj ovie dokumenti, General{tabot na ARM treba da predlo`i novi kriteriumi i metodologija za ocenuvawe na borbenata gotovnost, so {to bi se utvrdile i usvoile na{i NATO-standardi. Predlog-upatstvoto za ocenuvaweto na borbeneta gotovnost na ARM, koe svojata osnova za donesuvawe ja temeli vrz se u{te neizmenetite odredbi vo Zakonot za odbrana, nedoneseniot Zakon za generalen inspektorat i Pravilnik za inspekciski nadzor vo odbranata, kako na{e originalno re{enie, e mo{ne konkretno i seopfatno. Nakratko re~eno, ovoj dokument go ureduva ocenuvaweto na borbenata gotovnost na ARM, gi definira elementite na borbenata gotovnost i na~inot i nositelite na ocenuvaweto. Potoa, gi nazna~uva nivoata {to treba da se postignat za da se dobie opredelenata ocenka i na krajot, mo{ne kratko i konkretno gi dava kriteriumite za ocenuvawe na b/g i ja utvrduva metodologijata za izvr{uvawe na ovaa zada~a. Imaj}i gi predvid uslovite i potrebite za ocenuvawe na borbenata gotovnost na na{ata armija, vo Upatstvoto se utvrdeni elementite, odnosno sodr`inite po koi se vr{i ocenuvaweto. Taka, vostanoveni se 4 (~etiri) osnovni elementi: sostav na silite (personal - spored USR MAK), operativna podgotvenost, modernizacija i sposobnost za postojano dejstvuvawe. Ovie elementi vo sebe sodr`at pove}e podelementi (drugi sodr`ini), koi obezbeduvaat podetalno i pocelosno sogleduvawe i ocenuvawe na sostojbata. Za ilustracija mo`e da se navede deka samo operativnata podgotvenost opfa}a 9 (devet) podelementi i toa: personalna popolnetost i opremenost, obu~enost, borben moral, sistem na komanduvawe i kontrola, sostojba na vrskite i na komunikacisko-informati~kiot sistem, razuznava~ko obezbeduvawe, obezbeduvawe podvi`nost i pre`ivuvawe, sposobnost za rakovodewe (liderstvo) i borbena i mobilizaciska podgotvenost. Ovde treba da se istakne deka pri izgotvuvaweto na Upatstvoto za ocenuvawe na borbenata gotovnost na ARM, Oddelenieto za inspekcija vo odbranata be{e mo{ne transparentno i vo neposredna sorabotka so komandite i edinicite pobara mislewa i sugestii, koi navreme gi dobi i gi vgradi vo ovoj zna~aen dokument.
|
|
|
|
|
|
Pripadnicite na In`eneriskata edinica na ARM postojano se na teren, Tie svoite redovni zada~i gi izvr{uvaat vo site vremenski uslovi. Edna od redovnite zada~i na in`enercite od In`eneriskiot polk na ARM e odr`uvawe na pati{tata koi gi koristat ostanatite edinici na ARM, a osobeno onie koi vodat kon karaulite i izdvoenite objekti. Odr`uvaweto na ovie pati{ta e osobeno zna~ajno zime koga tie se naj~esto pod sneg. Kako i do sega, taka i ovaa zima in`enercite na ARM se vklu~eni vo ovaa aktivnost. Zaradi odr`uvawe na pati{tata po koi se dvi`at redovnite smeni za vojnicite-grani~ari na severnata granica, se transportiraat potrebnite namirnici i gorivo za nepre~eno izvr{uvawe na nivnite zada~i, be{e anga`irana mehanizacijata na In`eneriskiot polk na ARM. In`enercite so svoite ma{ini lesno gi ras~istuvaat pati{tata, ponekoga{ i vo mnogu lo{i vremenski uslovi. Lo{ite vremenski uslovi, sne`nite navevi, niskite temperaturi i studenite vetri{ta, sekako, pretstavuvaat problem za normalna rabota kako na vojnicite-rakuva~i, taka i za ma{inite. No, zada~ata mora da bide izvr{ena, za {to se prezemaat site potrebni merki i aktivnosti, kako za normalno funkcionirawe na ma{inata, taka i za za{tita od studot na vojnicite-rakuva~i. Neodamne{nite intenzivni vrne`i od sneg vo na{ata zemja, a osobeno vo Skopje, bea mo`nost in`enercite kako i mnogu pati dosega, da se vklu~at i vo ras~istuvaweto na snegot od ulicite na gradot Skopje i so toa da dadat pridones za normalno odvivawe na soobra}ajot vo gradot. Rabotna grupa sostavena od in`eneriska ma{ina grejder i grupa vojnici nekolku ~asa, se do docna vo no}ta na 24 januari gi ras~istuvaa soobra}ajnicite vo Skopje. Ova be{e dobra mo`nost za gra|anite na Skopje na delo da se uverat vo znaewata i ve{tinite na in`enercite na ARM steknati vo obukata, no i vo nivnata podgotvenost vo {to pokratok vremenski rok da se pru`i pomo{ na civilnite strukturi. Pozitivnite reakcii na gra|anite i na gradskite vlasti bea pove}e od dovolna nagrada za vlo`eniot trud na pripadnicite na ARM.
|
|
|
|
|
|
Ako imate zabele{ki ili predlozi vo vrska so ovoj sajt, ispratete poraka na
webmaster.
|
